Niezależne warsztaty samochodowe obsługujące wiele marek pojazdów stają od dłuższego czasu przed dylematem wyboru urządzenia lub kilku urządzeń pozwalających na wykonanie diagnostyki i ewentualnej obsługi pod kątem elektronicznych elementów sterowania poszczególnych systemów zabudowanych w pojeździe. Oferta jest przebogata pod tym względem i producenci tego typu urządzeń prześcigają się w liczbie funkcji jakie można zrealizować za pomocą ich sprzętu. W folderach i ulotkach reklamowych tzw. uniwersalnych testerów diagnostycznych możemy często znaleźć listę obsługiwanych marek, poszczególnych systemów i funkcji jakie realizuje dany produkt. Liczby te są imponujące, ale ilu z nas w warsztacie podczas praktycznego wykorzystania urządzenia w warsztacie zdarzyło się, że pomimo olbrzymiej funkcjonalności testera, obsługi danego typu silnika, abs-u , poduszki, czy któregoś z systemu komfortu nie ma w posiadanym przez nas urządzeniu. W opisanym powyżej przypadku nie ma możliwości wykonania jakichkolwiek czynności przy pomocy gniazda diagnostycznego i trzeba wykonywać pomiary i ocenę z wykorzystaniem tradycyjnych metod (pomiary z multimetru i oscyloskopu).

Porównanie możliwości diagnostycznych poszczególnych produktów w praktyce , w warunkach bojowych jest dość trudne co najmniej z dwóch powodów. Po pierwsze wymaga zgromadzenia większej liczby samych urządzeń , po drugie odpowiednio dużej liczby pojazdów różnych marek, roczników , wersji silnikowych i wyposażeniowych. O ile pierwszy problem jest tylko kwestia dobrej woli producentów czy dystrybutorów, o tyle zgromadzenie przekroju rynkowego samochodów w tym samym czasie i miejscu to już nie lada wyzwanie.

W firmie best products urodził się pomysł, aby takie przedsięwzięcie zrealizować. Korzystając z okazji i uprzejmości zaprzyjaźnionych warsztatów postanowiliśmy wykonać kilka testów urządzeń, których specyfikacja techniczna znajduje się w tabeli na końcu niniejszego artykułu. Jeżeli chodzi o dobór samochodów to był on z oczywistych powodów tylko i wyłącznie kwestią przypadku i nie jest w żadnym razie odzwierciedleniem rynku. Mimo tych ograniczeń udało się wykonać ok. 150 badań, na podstawie który można już wyciągnąć pewne wnioski.

Do testów użyto siedmiu urządzeń wyprodukowanych przez czterech producentów. Wybór urządzeń Gutmann Messtechnik (Niemcy), których Best products jest od 12 lat dystrybutorem był oczywisty, podobnie z nowymi urządzeniami firmy Snap-on Diagnostics (SUN- Wlk. Brytania), natomiast pozostałe urządzenia nowe na polskim rynku, których producenci nie są ogólnie rozpoznawani, pozbawione polskiej wersji językowej, ale ten fakt w naszym przypadku nie stanowił kryterium dyskryminującego.

Jako cel postawiliśmy sobie wykonanie procedury standardowej obsługi pojazdu w warsztacie polegającej na odczycie kodów błędów (ang. fault codes, DTC), zmierzeniu wartości rzeczywistych (data streams, measurement values), wykonaniu testu elementów wykonawczych (Acutator tests), regulacji i dopasowania podzespołów ( adaptation), konfiguracji i kodowaniu elementów wyposażenia( configuration, coding) oraz wykonaniu czynności związanych np. z kasowaniem inspekcji olejowej czy innych wskaźników związanych z przebiegiem, zużyciem klocków hamulcowych i innych materiałów eksploatacyjnych posiadających odpowiedni wskaźnik na desce rozdzielczej.

Wyniki tych testów zobrazowane są w tabeli poniżej. Jej zwięzła forma ułatwia ogólne porównanie ale niestety nie obrazuje jakości informacji jakie uzyskamy z poszczególnych testerów dlatego do tabeli wymagany jest komentarz, który można znaleźć poniżej.

*dokładna cena zależy od kursu walut oraz wyposażenia ,szczegółowe informacje można zasięgnąć u dystrybutora.

Podstawowa różnica pomiędzy poszczególnymi urządzeniami widoczna jest już na etapie odczytu kodów usterek. We wszystkich urządzeniach z wyjątkiem produktów Gutamann-a jest to podstawowy opis wskazujący na podzespół/czujnik, którego wartość została odczytana przez sterownik jako wybiegająca poza normalny zakres pracy. W urządzeniach z serii mega macs otrzymujemy dodatkowo rozszerzony opis z wyjaśnieniem możliwych przyczyn, skutków , funkcji jaka realizuje konkretny podzespół - czyli całą procedurę sprawdzającą. Urządzenie mega macs 55 posiada dodatkowo gotowe procedury diagnostyczne z wykorzystaniem multimetru i oscyloskopu dzięki czemu podzespoły i czujniki ,na które wskazują kody błędów mogą być sprawdzone bezpośrednio w układzie elektrycznym bez pośrednictwa sterownika i gniazda diagnostycznego. Firma Sun zaimplementowała w swoich produktach tzw troubleshooter (z ang. dosłownie - poradnik ,rozwiązywanie problemów) czyli system podpowiedzi dla operatora co może być przyczyną usterki na podstawie skutków jaki można zaobserwować w pojeździe. Podobny choć bardziej rozbudowany system znajdziemy także w mega macs 55 firmy Gutmann messtechnik pod nazwą „Plan eliminacji usterek”.

W kwestii opisów parametrów rzeczywistych również zauważalne są różnice w jakości tegoż opisu. W przypadku urządzeń z językiem angielskim producenci posługują się skrótami funkcjonującymi od lat na rynkach Europy Zachodniej i USA. Naszym zdaniem jest to dobra i metoda pod warunkiem, że skróty te są nam znane. Jedynie Mega macs 55 oferuje wyjaśnienia skrótów w postaci tzw. leksykonu. Urządzenia różnią się także ilością możliwych do wyświetlenia parametrów oraz sposobem ich prezentacji. Produkty AD-1 oraz JBT_CS oferują parametry tylko w postaci cyfrowej, pozostałe urządzenia potrafią wyświetlić dodatkowo wykres takiej wartości w liczbie od 2 (V-30), 4 (mega macs 50, ethos, solus) do 8 (mega macs 55). Liczba parametrów wpływa oczywiście na jakość przedstawionego sygnału, ale w niektórych przypadkach, gdy chcemy zaobserwować pewne zależności ich, liczba ich jest niebagatelna.

Funkcjonalność pozwalająca na kasowanie wskaźników inspekcji serwisowej we wszystkich urządzeniach jest na porównywalnym poziomie Mamy do dyspozycji albo gotowa procedurę, którą wykonujemy przy pomocy urządzenia i gniazda diagnostycznego lub opis tekstowy instruujący o sposobie przeprowadzenia operacji przy pomocy pokręteł, przycisków lub innych urządzeń najczęściej na desce rozdzielczej.

Regulacja (adaptacja) elementów wyposażenia pojazdu oraz kwestie tzw. kodowania są w poszczególnych pojazdach bardzo zróżnicowane. Najważniejszym aspektem jest moim zdaniem dokładny opis tego co robimy i w jaki sposób, jakie są warunki wstępne i jak sprawdzić efekty naszego działania (czego się spodziewać). Niestety w tym przypadku opisem pochwalić się mogą jedynie produkty Gutmann-a oraz Sun-a. Pozostałe urządzenia nie oferują żadnego wsparcia, ale informacje znajdziemy na forum internetowym producenta. Podobnie jeżeli chodzi o kodowanie. Nie jest to może najwygodniejsza metoda, ale przy odrobinie zapału jesteśmy w stanie wykonać większość funkcji.

Podsumowując nasze rozważania chcielibyśmy wrócić do starego powiedzenia – „dostajemy to za co zapłaciliśmy”. Nie ma cudów - każda praca wykonana w uczciwy sposób musi zostać opłacona. Im więcej wymagamy od urządzenia tym jego cena będzie wyższa. Należy jednak podkreślić fakt: nie jest prawdą, że tanimi urządzeniami nie zrobimy nic. Na pewno trudniej jest pracować urządzeniem, które nie posiada wparcia w postaci informacji , procedur i bazy danych, ale w najlepszym nawet testerze nie znajdziemy danych do każdego samochodu. Dla ludzi , dla których z różnych powodów granica kilkunastu czy kilkudziesięciu tysięcy zł za urządzenie jest nie do przekroczenia, pozostaje jednak jakaś alternatywa i to jest najważniejsze. Może warto zacząć od prostego narzędzia, by zarobić na bardziej zaawansowane i dopracowane? Na to pytanie każdy z Szanowny Czytelników musi sobie odpowiedzieć sam.